Qaz | Rýs | Engl
Алматы C

Soñğy jañalyqtar

12:12
Карантин - это время для саморазвития
18:27
Карантин уақыты – өз-өзіңді дамытуға жұмсалатын мезгіл
11:38
Абайдың он бірінші қара сөзі
16:05
Әбдіжәмил НҰРПЕЙІСОВ: Жастар алдарына үлкен мақсат қойып, соған жете білсін!
elskluziv
15:33
Абайдың оныншы қара сөзі
15:00
ҚР Ұлттық мемлекеттік кітап палатасы жұмысын онлайн режимде жалғастырады
18:30
Абайдың тоғызыншы қара сөзі
18:52
Абай-175: Ғабит Мүсіреповтың «Үлкен сарынның ақыны» мақаласы
12:02
Сид Филд. «Киносценарий»
10:00
Абайдың сегізінші қара сөзі
21:01
«Асыл сөздің» бүгінгі қонағы – Асанәлі Әшімов
elskluziv
19:11
Абайдың жетінші қара сөзі
15:23
Ақтоты Райымқұлова Қазақстан Республикасындағы АҚШ-тың Төтенше және Өкілетті елшісін қабылдады
elskluziv
21:09
Абайдың алтыншы қара сөзі
18:41
Абай-175: Сәбит Дөнентаевтың "Абайға" өлеңі
21:06
Абайдың бесінші қара сөзі
16:01
Абай-175: Сәбит Мұқановтың «Абай (Ибраһим) Құнанбаев» портреті
elskluziv
15:07
Абайдың төртінші қара сөзі
13:46
БЖЗҚ өкілдері Кітап палатасында
11:03
Абайдың үшінші қара сөзі
11:43
Абай-175: Сәкен Сейфуллиннің «Ибраһим Құнанбайұлы туралы» мақаласы
elskluziv
11:14
Абайдың екінші қара сөзі
10:21
Абай-175: Ілияс Жансүгіровтың "Абайдың сөз өнері" мақаласы
elskluziv
09:57
Абайдың бірінші қара сөзі
22:15
Дүнген жұртына дүрліге көтерілудің қажеті шамалы
elskluziv
15:59
Түркі жұртшылығының мүддесі үшін жасалған келісім
15:49
Ұлттық кітапханада «әл-Фараби орталығының» ашылу салтанаты өтті
09:56
Абай-175: Тұрағұл Құнанбаевтың "Менің әкем - Абай" мақаласы
elskluziv
10:05
Ғалымжан Мелдешов: Әліпби жеке адамның авторлығымен құрастырылмайды
09:57
Прагада «Абай» мәдени-ақпараттық орталығы ашылды
11:21
Абай-175: Тахир Шағатайдың «Түркістанның ең ұлық ақыны – Абай» мақаласы
elskluziv
20:14
Латын қарпінің мақұлданған нұсқасы қашан жарияланады?
12:10
Владимир Бояринов Кітап палатасында қонақта
elskluziv
13:57
Абай-175: Ахмет Байтұрсыновтың "Қазақтың бас ақыны" атты мақаласы
elskluziv
12:02
ҚР Мәдениет және спорт министрі Ақтоты Райымқұлова Абайдың 175 жылдық мерейтойын салтанатты түрде ашып берді
elskluziv
11:31
«Жиырма мыңжылдықтың құпиясы: ізденістер мен ашылымдар»
12:01
Абай-175: Әлихан Бөкейханның "Абай (Ибраһим) Құнанбайұлы" мақаласы
elskluziv
Kop jañalyqtar

Абайдың екінші қара сөзі

Жаңалықтар
171
0

Ағымдағы жыл – қазақтың бой түзер бәйтерегі, ұлы ойшыл Абай Құнанбайұлының 175 жылдық мерейтойы. Дүбірлі датаны жоғары дәрежеде өткізу үшін елімізде жылдың алғашқы айларынан-ақ көлемді шаралар өтіп, түрлі бастамалар көтеріліп жатыр. Әркім хал-шамасынша Абайдың атын әспеттеуге атсалысуда. 

ҚР Ұлттық мемлекеттік кітап палатасының ұжымы да жыл басынан бері Абай туралы жазылған ескі һәм құнды естеліктерді жариялап келеді. Сонымен қатар, алдағы уақытта аптасына екі мәрте жиілікпен данышпанның ғақлияларын беріп отыруды жөн санадық. 

Бұл қарапайым дүние болғанымен, асыл сөздің астарын салған бетте ұғу мүмкін емес. Егде тартқан адамдар қара сөздердегі түпкі ойды әр жаста әртүрлі түйгенін айтады. Сондықтан, Абайдың қара сөздері кез келген жерде көз алдымызда тұрса, оның еш әбестігі болмас.

ЕКІНШІ СӨЗ

Мен бала күнімде естуші едім, біздің қазақ сартты көрсе, күлуші еді «енеңді ұрайын, кең қолтық, шүлдіреген тәжік, Арқадан үй төбесіне саламын деп, қамыс артқан, бұтадан қорыққан, көз көргенде «әке-үке» десіп, шығып кетсе, қызын боқтасқан, «сарт-сұрт деген осы» деп. Ноғайды көрсе, оны да боқтап күлуші еді: «түйеден қорыққан ноғай, атқа мінсе - шаршап, жаяу жүрсе - демін алады, ноғай дегенше, ноқай десеңші, түкке ыңғайы келмейді, солдат ноғай, қашқын ноғай, башалшік ноғай» деп. Орысқа да күлуші еді: «ауылды көрсе шапқан, жаман сасыр бас орыс» деп.

Орыс ойына келгенін қылады деген... не айтса соған нанады, «ұзын құлақты тауып бер депті» деп.

Сонда мен ойлаушы едім: ей, құдай-ай, бізден басқа халықтың бәрі антұрған, жаман келеді екен, ең тәуір халық біз екенбіз деп, әлгі айтылмыш сөздерді бір үлкен қызық көріп, қуанып күлуші едім.

Енді қарап тұрсам, сарттың екпеген егіні жоқ, шығармаған жемісі жоқ, саудагерінің жүрмеген жері жоқ, қылмаған шеберлігі жоқ. Өзіменен өзі әуре болып, біріменен бірі ешбір шаһары жауласпайды! Орысқа қарамай тұрғанда қазақтың өлісінің ахиреттігін, тірісінің киімін сол жеткізіп тұрды. Әке балаға қимайтұғын малыңды кірелеп сол айдап кетіп тұрды ғой. Орысқа қараған соң да, орыстың өнерлерін бізден олар көп үйреніп кетті. Үлкен байлар да, үлкен молдалар да, ептілік, қырмызылық, сыпайылық - бәрі соларда. Ноғайға қарасам, солдаттыққа да шыдайды, кедейлікке де шыдайды, қазаға да шыдайды, молда, медресе сақтап, дін күтуге де шыдайды. Еңбек қылып, мал табудың да жөнін солар біледі, салтанат, әсем де соларда. Оның малдыларына, құзғын тамағымыз үшін, біріміз жалшы, біріміз қош алушымыз. Біздің ең байымызды: «сәнің шақшы аяғың білән пышыратырға қойған идән түгіл, шық, сасық казақ», - деп үйінен қуып шығарады. Оның бәрі - бірін-бірі қуып қор болмай, шаруа қуып, өнер тауып, мал тауып, зор болғандық әсері. Орысқа айтар сөз де жоқ, біз құлы, күңі құрлы да жоқпыз. Бағанағы мақтан, бағанағы қуанған, күлген сөздеріміз қайда?

1890

Fotogalereya
Qûrmetti, Siz saitta tirkelmegensiz. Tirkeuden ötudi ûsynamyz зарегистрироваться либо зайти на сайт под своим именем.

0 pikirler

Ваше имя: *
Ваш e-mail: *
Код: Кликните на изображение чтобы обновить код, если он неразборчив
Введите код: